Chatbot nedir, nasıl çalışır ve nerelerde kullanılır?

Chatbot, yazı veya ses üzerinden kullanıcıyla sohbet eden bir yazılımdır. İki temel çalışma biçimi vardır: önceden yazılmış kuralları izleyen botlar ve yapay zekâ destekli botlar. ChatGPT, yapay zekâ destekli chatbotlara örnektir.

Chatbot nasıl çalışır?

Bir chatbot mesajınızı alır, isteğinizi yorumlar ve uygun bir yanıt sunar. Kural tabanlı bot, mesajı önceden tanımlanmış seçeneklerle eşleştirir. Yapay zekâ destekli bot ise konuşmayı değerlendirerek yanıt oluşturur.

1. Mesajı iletin: Sorunuzu yazın veya sesli arayüz varsa konuşun.
2. İsteği açıklayın: Konuyu, gerekli ayrıntıları ve istediğiniz sonucu belirtin.
3. Yanıtı inceleyin: Botun sunduğu yanıtı okuyun; gerekiyorsa sorunuzu daraltın.

Botun yapabildiği işler, bağlı olduğu bilgi ve hizmetlerle sınırlıdır. Örneğin, sipariş takibi için tasarlanmış bir mağaza botu sipariş durumunu gösterebilir. Böyle bir bağlantısı bulunmayan bot, takip adımlarını açıklayabilir ama sipariş kaydınıza erişemez.

Chatbot türleri nasıl ayrılır?

Kural tabanlı chatbotlar, tasarlanmış bir menüyü veya belirli mesaj eşleşmelerini izler. Yapay zekâ destekli chatbotlar farklı ifadeleri yorumlayıp yanıt oluşturur. Bu ayrım, botun yanıtını nasıl seçtiğini açıklar; her botun erişebildiği işlemleri tek başına göstermez.

Çalışma saatlerini bildiren bir bot için sabit yanıtlar yeterli olabilir. Farklı biçimlerde sorulan müşteri sorularını ele alan bir botta yapay zekâ tercih edilebilir. ChatGPT, ikinci gruptadır.

Chatbotlar hangi alanlarda kullanılır?

Kurumlar chatbotları sık sorulan soruları yanıtlamak ve kullanıcıları doğru işleme yönlendirmek için kullanır. Botun verdiği yanıt, kurumun sağladığı bilgilerle ve varsa sistem bağlantılarıyla sınırlıdır. Kullanım alanını değerlendirirken botun hangi işi gerçekten yapabildiğini ayırt edin.

• Müşteri hizmetleri: İade adımlarını açıklar ve sık sorulan sorulara yanıt verir.
• E-ticaret: Ürün bilgisi sunar veya sipariş takibine yönlendirir.
• Eğitim: Ders konularını açıklar ve öğrenme kaynaklarını bulmaya yardım eder.
• Kurum içi destek: Çalışanları izin süreci veya teknik destek bilgilerine yönlendirir.

Chatbot, yapay zekânın kullanım alanlarından biridir. Görsel üretmek için yapay zekâyla görsel oluşturma araçlarına bakabilirsiniz. Farklı araç türleri ve kullanım adımları için yapay zekâ araçlarını kullanma rehberini inceleyin.

Chatbot, arama motoru ve sanal asistandan nasıl ayrılır?

Bu araçların arayüzleri benzer görünebilir; temel görevleri farklıdır. Chatbot, sohbet içinde yanıt verir veya bir hizmette işlem yapmaya yardım eder. Arama motoru web sayfalarını bulur. Sanal asistan ise sohbetin yanı sıra cihaz veya uygulama işlevlerini yönetebilir.

Kategoriler her zaman birbirinden kesin çizgilerle ayrılmaz. Bir sanal asistan sohbet biçiminde çalışabilir; bir chatbot da bağlı olduğu sistemde işlem başlatabilir. Seçim yaparken arayüz yerine gereken görevi ve sistem bağlantılarını karşılaştırın.

İhtiyacınıza uygun chatbotu nasıl seçersiniz?

Önce botun hangi soruları yanıtlamasını ve hangi işlemleri yapmasını istediğinizi yazın. Sabit bilgi sunacaksa kural tabanlı bir bot yeterli olabilir. Kullanıcıların aynı konuyu farklı ifadelerle sormasını bekliyorsanız yapay zekâ destekli bir botu değerlendirin.

1. Görevi tanımlayın: Örneğin, iade adımlarını açıklamak veya sipariş durumunu göstermek.
2. Gerekli bilgiyi belirleyin: Yanıt için ürün kataloğu ya da sipariş sistemi gibi hangi kaynakların gerektiğini yazın.
3. Yanıt biçimini seçin: Sabit seçenekler mi, açık uçlu sohbet mi gerektiğine karar verin.
4. Örnek sorularla deneyin: Aynı isteği farklı kelimelerle sorun ve yanıtların amaca uyup uymadığını kontrol edin.

Örneğin bot yalnızca iade sürecini anlatacaksa açık bir menü iş görebilir. Sipariş kaydını da gösterecekse botun ilgili sisteme bağlanması gerekir. Bu iki görevi aynı şey saymayın: yanıt vermek ile işlem yapmak farklı yeteneklerdir.

Chatbotlara doğru soru nasıl sorulur?

İyi bir soru, konuyu ve beklenen yanıtı açıkça belirtir. “Yardım et” gibi genel bir mesaj yerine hangi ürün veya işlem hakkında bilgi istediğinizi yazın. Birden fazla konu varsa bunları ayrı mesajlara bölün.

İsteğinizi dört parçayla kurabilirsiniz: konu, bağlam, istenen işlem ve yanıt biçimi. Örneğin, “Açılmamış ürünü iade etmek istiyorum; izlemem gereken adımları sırayla yaz” mesajı, yalnızca “İade nasıl olur?” demekten daha belirgindir. Gerekli olmayan kişisel bilgileri soruya eklemeyin.

Yanıt eksikse botun hangi kısmı atladığını belirtin. “İade adımlarını yaz” yerine “İade için gereken belgeleri ve başvuru kanalını belirt” diyebilirsiniz. Böylece botun yanıtlamasını istediğiniz alt konuyu netleştirirsiniz.

Chatbot kullanırken sık yapılan hatalar

Belirsiz sorular, eksik bağlam ve yanıtı kontrol etmeden uygulamak sık karşılaşılan sorunlardır. Botun ürettiği metni kesin bilgi gibi değerlendirmeyin. Özellikle işlem, koşul veya tarih içeren yanıtları ilgili kurumun resmî sayfasıyla karşılaştırın.

• Genel bir mesaj yazmak: İsteği belirli bir ürün veya işlemle sınırlandırın.
• Önceki konuşmaya belirsiz gönderme yapmak: Konunun adını yeniden yazın.
• Yanıtı doğrulamadan işlem yapmak: Kurumun güncel açıklamasını kontrol edin.
• Gereksiz özel bilgi paylaşmak: Soruyu yanıtlamak için gereken ayrıntılarla yetinin.

Bot isteğinizi anlamadıysa aynı soruyu tekrar tekrar göndermek yerine bir ayrıntı ekleyin veya soruyu tek adıma indirin. Örneğin, “İade konusunda bilgi ver” mesajını “Açılmamış ürünü iade etmek için hangi adımları izlemeliyim?” biçiminde yazın.